Επηρεάζει το Πάρκινσον τη γονιμότητα;

Μέχρι σήμερα, δεν έχουμε στοιχεία που να δείχνουν ότι το ίδιο το Πάρκινσον προκαλεί υπογονιμότητα στις γυναίκες.

Για τους άνδρες έχουμε λιγότερες πληροφορίες για την ποιότητα του σπέρματος και τη γονιμότητα. Δεν έχουμε όμως στοιχεία που να δείχνουν ότι ένας άνδρας με Πάρκινσον δεν μπορεί να αποκτήσει παιδί.

Όπως συμβαίνει και στους ανθρώπους χωρίς Πάρκινσον, η ηλικία και άλλοι παράγοντες υγείας μπορούν επίσης να επηρεάσουν τη γονιμότητα.

Εάν η εγκυμοσύνη καθυστερεί, δεν πρέπει να θεωρούμε ότι ευθύνεται απαραίτητα το Πάρκινσον. Μπορεί να υπάρχουν οι ίδιες αιτίες υπογονιμότητας που εμφανίζονται και στον υπόλοιπο πληθυσμό.

Τι γίνεται με τη σεξουαλική ζωή;

Το Πάρκινσον μπορεί να επηρεάσει τη σεξουαλική ζωή. Στους άνδρες μπορεί, για παράδειγμα, να προκαλέσει προβλήματα στη στύση ή την εκσπερμάτιση, ενώ σε άνδρες και γυναίκες μπορεί να μειώσει τη σεξουαλική επιθυμία.

Αυτό μπορεί να δυσκολέψει την προσπάθεια για παιδί, αλλά δεν είναι το ίδιο με την υπογονιμότητα. Εάν αντιμετωπίζετε κάποιο πρόβλημα με τη σεξουαλική σας ζωή, μιλήστε με τον νευρολόγο σας. Υπάρχουν λύσεις που μπορούν να βοηθήσουν.

Τι γνωρίζουμε για τα φάρμακα;

Εάν σκέφτεστε να αποκτήσετε παιδί, μιλήστε πρώτα με τον νευρολόγο σας.

Για μια γυναίκα αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, γιατί ορισμένα φάρμακα μπορεί να χρειαστεί να αλλάξουν πριν από την εγκυμοσύνη. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα μείνετε χωρίς θεραπεία. Ο στόχος είναι να ελέγχονται καλά τα συμπτώματά σας με φάρμακα που θεωρούνται όσο γίνεται πιο ασφαλή για την εγκυμοσύνη.

Για τους άνδρες συνήθως δεν χρειάζονται αλλαγές στη θεραπεία.

Για τις γυναίκες

Λεβοντόπα

Η λεβοντόπα είναι το φάρμακο για το Πάρκινσον που έχει μελετηθεί περισσότερο στην εγκυμοσύνη.

Τα αποτελέσματα μέχρι σήμερα είναι καθησυχαστικά, παρόλο που οι εγκυμοσύνες που έχουν μελετηθεί είναι σχετικά λίγες. Δεν έχει φανεί ότι η λεβοντόπα αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών ανωμαλιών στο μωρό.

Με βάση όσα γνωρίζουμε σήμερα, η λεβοντόπα είναι συνήθως η πρώτη επιλογή όταν μια γυναίκα χρειάζεται φάρμακο για το Πάρκινσον στην εγκυμοσύνη.

Αμανταδίνη

Η αμανταδίνη πρέπει να αποφεύγεται κατά την εγκυμοσύνη.

Έχουν αναφερθεί ανωμαλίες σε μωρά γυναικών που πήραν αμανταδίνη στην αρχή της εγκυμοσύνης. Προβλήματα έχουν επίσης παρατηρηθεί σε μελέτες σε ζώα.

Εάν παίρνετε αμανταδίνη και θέλετε να αποκτήσετε παιδί, μιλήστε με τον νευρολόγο σας πριν ξεκινήσετε την προσπάθεια. Εάν χρειάζεται να αλλάξει η θεραπεία, είναι καλύτερο να γίνει πριν από τη σύλληψη.

Και τα υπόλοιπα φάρμακα;

Για αρκετά άλλα φάρμακα του Πάρκινσον έχουμε πολύ λιγότερες πληροφορίες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι απαραίτητα επικίνδυνα. Σημαίνει ότι δεν έχουν χρησιμοποιηθεί σε αρκετές εγκυμοσύνες ώστε να γνωρίζουμε καλά πόσο ασφαλή είναι.

Για αυτό η θεραπεία πρέπει να συζητηθεί με τον νευρολόγο πριν από την εγκυμοσύνη.

Μην σταματάτε ή αλλάζετε μόνη σας τα φάρμακά σας.

Για τους άνδρες

Για τους άνδρες τα πράγματα είναι διαφορετικά. Τα φάρμακα που παίρνει ο πατέρας δεν φτάνουν στο μωρό με τον ίδιο τρόπο όπως τα φάρμακα που παίρνει η μητέρα κατά την εγκυμοσύνη.

Για αυτό οι άνδρες με Πάρκινσον συνήθως δεν χρειάζεται να σταματήσουν τα φάρμακά τους όταν προσπαθούν να αποκτήσουν παιδί. Εάν ένας άνδρας έχει κάνει εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση (DBS) ή θεραπεία με εστιασμένους υπερήχους (focused ultrasound), δεν υπάρχουν στοιχεία ότι αυτές οι θεραπείες επηρεάζουν τη γονιμότητα ή την ικανότητά του να αποκτήσει παιδί. Οι ειδικές μελέτες στους άνδρες είναι όμως πολύ περιορισμένες.

Για αρκετά φάρμακα, όμως, γνωρίζουμε λίγα για το αν μπορεί να επηρεάζουν το σπέρμα ή τη γονιμότητα. Εάν υπάρχει δυσκολία στη σύλληψη, ενημερώστε τον νευρολόγο και τον ειδικό γονιμότητας για όλα τα φάρμακα που παίρνετε.

Τι ισχύει για την αμανταδίνη στους άνδρες;

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι η αμανταδίνη που παίρνει ο πατέρας προκαλεί ανωμαλίες στο μωρό.

Γνωρίζουμε όμως πολύ λίγα για το αν μπορεί να επηρεάζει την ανδρική γονιμότητα. Σε μελέτες σε ζώα έχουν παρατηρηθεί κάποιες αλλαγές στη γονιμότητα. Υπάρχει επίσης μία αναφορά αποτυχημένης εξωσωματικής γονιμοποίησης στην οποία ο άνδρας έπαιρνε αμανταδίνη. Μία μόνο περίπτωση δεν αποδεικνύει ότι έφταιγε το φάρμακο.

Με τα στοιχεία που έχουμε σήμερα, δεν υπάρχει γενική οδηγία να σταματήσει ένας άνδρας την αμανταδίνη πριν από τη σύλληψη.

Τι γίνεται αν η δυσκολία τεκνοποίησης σχετίζεται με τη σεξουαλική λειτουργία;

Είδαμε παραπάνω ότι το Πάρκινσον μπορεί μερικές φορές να προκαλέσει προβλήματα στη στύση ή στην εκσπερμάτωση. Αυτό μπορεί να δυσκολέψει τη φυσική σύλληψη, χωρίς όμως να σημαίνει ότι δεν μπορείτε να αποκτήσετε βιολογικό παιδί.

Σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχουν επιλογές που χρησιμοποιούνται και σε άλλες αιτίες ανδρικής υπογονιμότητας, όπως η λήψη σπέρματος με ειδική διαδικασία και η χρήση του σε εξωσωματική γονιμοποίηση με μικρογονιμοποίηση (ICSI). Ένας ουρολόγος ή ειδικός γονιμότητας μπορεί να σας εξηγήσει ποια επιλογή ταιριάζει στη δική σας περίπτωση.

Μπορείτε να κάνετε εξωσωματική γονιμοποίηση;

Το Πάρκινσον δεν αποκλείει την εξωσωματική γονιμοποίηση ή άλλες μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Έχουμε όμως λίγες μελέτες ειδικά σε γυναίκες με Πάρκινσον.

Οι ορμονικές αλλαγές που συμβαίνουν κατά τη θεραπεία για εξωσωματική μπορεί σε ορισμένες γυναίκες να αλλάξουν τα συμπτώματα του Πάρκινσον. Αυτό όμως δεν συμβαίνει απαραίτητα. Στις λίγες περιπτώσεις που έχουν δημοσιευτεί υπάρχουν και γυναίκες που πέρασαν τη διαδικασία χωρίς να παρατηρήσουν χειροτέρευση των συμπτωμάτων τους.

Για αυτό ενημερώστε τον νευρολόγο σας πριν ξεκινήσετε τη διαδικασία και βεβαιωθείτε ότι ο νευρολόγος και ο ειδικός γονιμότητας γνωρίζουν τα φάρμακα που παίρνετε.

Ένας άνδρας με Πάρκινσον μπορεί να προχωρήσει σε εξωσωματική γονιμοποίηση χωρίς κάποια ειδική διαδικασία λόγω της νόσου. Εάν όμως υπάρχει δυσκολία στη σύλληψη, είναι καλό να ελεγχθεί και η ανδρική γονιμότητα και να ενημερωθεί ο ειδικός αναπαραγωγής για τα φάρμακα που παίρνει.

Μπορεί το παιδί μου να κληρονομήσει το Πάρκινσον;

Όχι απαραίτητα. Οι περισσότερες περιπτώσεις Πάρκινσον δεν κληρονομούνται άμεσα από τον γονέα στο παιδί. Όταν όμως το Πάρκινσον εμφανίζεται σε νεαρή ηλικία, είναι πιο πιθανό να υπάρχει κάποια γενετική αιτία.

Ακόμη και αν βρεθεί μια γενετική αλλαγή, δεν σημαίνει αυτόματα ότι το παιδί θα εμφανίσει Πάρκινσον.

Ο κίνδυνος εξαρτάται από το συγκεκριμένο γονίδιο και τον τρόπο με τον οποίο κληρονομείται.

Σε ορισμένες γενετικές μορφές πρέπει να υπάρχει η ίδια ή σχετική γενετική αλλαγή και από τους δύο γονείς. Σε άλλες, ο τρόπος κληρονόμησης είναι διαφορετικός.

Για αυτό δεν υπάρχει ένα ποσοστό κινδύνου που να ισχύει για όλους.

Χρειάζεται να κάνω γενετικό έλεγχο;

Όχι απαραίτητα.

Η γενετική συμβουλευτική μπορεί να είναι χρήσιμη εάν:

• το Πάρκινσον εμφανίστηκε σε πολύ νεαρή ηλικία,

• υπάρχουν και άλλα άτομα με Πάρκινσον στην οικογένεια,

• έχει ήδη βρεθεί κάποια γενετική αλλαγή,

• ανησυχείτε για τον κίνδυνο για τα παιδιά σας.

Ένας ειδικός στη γενετική μπορεί να σας εξηγήσει εάν έχει νόημα να κάνετε γενετικό έλεγχο και τι μπορεί να σημαίνει το αποτέλεσμα για εσάς και τα παιδιά σας.

Τι είναι ο προεμφυτευτικός γενετικός έλεγχος;

Εάν έχει βρεθεί μια συγκεκριμένη γενετική αλλαγή που προκαλεί κληρονομική μορφή Πάρκινσον, σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχει η δυνατότητα προεμφυτευτικού γενετικού ελέγχου (PGT-M). Ο έλεγχος γίνεται στο πλαίσιο εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Με απλά λόγια, τα έμβρυα ελέγχονται για τη συγκεκριμένη γενετική αλλαγή πριν μεταφερθούν στη μήτρα.

Αυτό αφορά συγκεκριμένες οικογένειες. Δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος με νεανικό Πάρκινσον χρειάζεται γενετικό έλεγχο ή εξωσωματική γονιμοποίηση.

Χρειάζεστε διαφορετικές βιταμίνες πριν από την εγκυμοσύνη;

Το Πάρκινσον από μόνο του δεν αλλάζει τις βασικές συστάσεις πριν από την εγκυμοσύνη. Για παράδειγμα, ισχύουν οι συνηθισμένες οδηγίες για τη λήψη φυλλικού οξέος πριν από τη σύλληψη.

Ρωτήστε τον μαιευτήρα σας ποιο συμπλήρωμα και ποια δόση είναι κατάλληλα για εσάς.

Τι ισχύει εάν μια γυναίκα έχει κάνει DBS;

Μια γυναίκα που έχει κάνει εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση (DBS στα αγγλικά) μπορεί να μείνει έγκυος.

Οι πληροφορίες που έχουμε προέρχονται ακόμη από πολύ λίγες εγκυμοσύνες γυναικών με Πάρκινσον και DBS. Μέχρι σήμερα, όμως, τα αποτελέσματα είναι καθησυχαστικά και δεν έχουν αναφερθεί προβλήματα στα μωρά που να συνδέονται με τη λειτουργία του DBS.

Μερικά πρακτικά σημεία που αξίζει να γνωρίζετε:

• Το DBS μπορεί συνήθως να παραμείνει ενεργό κατά την εγκυμοσύνη.

• Εάν τα συμπτώματά σας αλλάξουν, μπορεί να χρειαστεί να ελεγχθούν ή να αλλάξουν οι ρυθμίσεις της συσκευής.

• Εάν έχετε μη επαναφορτιζόμενη μπαταρία, ζητήστε να ελεγχθεί πριν προσπαθήσετε να μείνετε έγκυος. Εάν πλησιάζει στο τέλος της ζωής της, είναι καλύτερο να συζητηθεί εγκαίρως αν χρειάζεται αλλαγή.

• Κατά τον τοκετό μπορεί να χρειαστεί να απενεργοποιηθεί προσωρινά η διέγερση και να ληφθούν ειδικές προφυλάξεις για τον εξοπλισμό.

Ενημερώστε τον μαιευτήρα σας ότι έχετε DBS, ώστε να το γνωρίζει από πριν η ομάδα που θα αναλάβει τον τοκετό.

[Διαβάστε περισσότερα: Εγκυμοσύνη και Πάρκινσον]

Τι γνωρίζουμε για τους εστιασμένους υπερήχους (focused ultrasound);

Οι εστιασμένοι υπέρηχοι (focused ultrasound στα αγγλικά) είναι μια θεραπεία που μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους με Πάρκινσον να ελέγξουν συγκεκριμένα κινητικά συμπτώματα.

Η θεραπεία δεν γίνεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, γιατί δεν γνωρίζουμε εάν είναι ασφαλής για το μωρό.

Τι συμβαίνει όμως εάν μια γυναίκα έχει κάνει τη θεραπεία πριν μείνει έγκυος;

Σε αντίθεση με το DBS, μετά τη θεραπεία με εστιασμένους υπερήχους δεν παραμένει κάποια συσκευή μέσα στο σώμα και δεν συνεχίζεται η έκθεση σε υπερήχους. Έχουμε όμως πολύ λίγα στοιχεία για εγκυμοσύνες γυναικών με Πάρκινσον που είχαν κάνει τη θεραπεία στο παρελθόν.

Εάν λοιπόν σκέφτεστε τους εστιασμένους υπερήχους και θέλετε να αποκτήσετε παιδί στο μέλλον, συζητήστε το με τον γιατρό σας πριν προχωρήσετε στη θεραπεία.

Πριν ξεκινήσετε την προσπάθεια

Εάν είστε γυναίκα με Πάρκινσον, ρωτήστε τον νευρολόγο σας:

• Χρειάζεται να αλλάξει κάποιο από τα φάρμακά μου;

• Παίρνω κάποιο φάρμακο που πρέπει να αποφεύγεται στην εγκυμοσύνη;

• Πρέπει να πάρω φυλλικό οξύ ή άλλο συμπλήρωμα;

• Χρειάζομαι γενετική συμβουλευτική;

• Εάν υπάρχει γνωστή γενετική αλλαγή, ποιος είναι ο κίνδυνος για το παιδί;

• Επηρεάζει το DBS ή κάποια άλλη θεραπεία που έχω κάνει τον σχεδιασμό της εγκυμοσύνης;

• Εάν δυσκολευτώ να μείνω έγκυος, πότε πρέπει να απευθυνθώ σε ειδικό γονιμότητας;

Εάν είστε άνδρας με Πάρκινσον, ρωτήστε:

• Μπορεί κάποιο από τα φάρμακά μου να επηρεάζει τη γονιμότητα;

• Εάν παίρνω αμανταδίνη, χρειάζεται να κάνω κάτι διαφορετικό;

• Χρειάζομαι γενετική συμβουλευτική;

• Εάν υπάρχει γνωστή γενετική αλλαγή, ποιος είναι ο κίνδυνος για το παιδί;

• Εάν δυσκολευόμαστε να αποκτήσουμε παιδί, χρειάζεται να ελεγχθεί η θεραπεία μου;

• Εάν έχω πρόβλημα στύσης ή εκσπερμάτισης, ποιες επιλογές υπάρχουν;

• Χρειάζεται να ενημερώσω τον ειδικό γονιμότητας για τη θεραπεία μου;